WnioskowanieStatystyczne/Analiza wariancji
Wnioskowanie_Statystyczne_-_wykład
Spis treści
Rozkład F
Niech zmienne \(x\) i \(y\) mają rozkłady \(\chi ^{2}\) o odpowiednio \(f_{1}\) i \(f_{2}\) stopniach swobody. Zmienna
\( F=\frac{\frac{1}{f_{1}} x}{\frac{1}{f_{2}}y}=\frac{f_{2}x}{f_{1}y} \)
posiada rozkład \(F\) z \(f_{1}\) i \(f_{2}\) stopniami swobody o wartości oczekiwanej \(E(f)=\frac{f_{2}}{(f_{2}-2)}\)
\( f(F)=\left( \frac{f_{1}}{f_{2}}\right) ^{\frac{f_{1}}{2}}\frac{\Gamma \left( \frac{1}{2}\left( f_{1}+f_{2}\right) \right) }{\Gamma \left( \frac{f_{1}}{2} \right) \Gamma \left( \frac{f_{2}}{2}\right) }F^{\frac{f_{2}}{2}-1}\left( 1+ \frac{f_{1}}{f_{2}}F\right) ^{-\frac{f_{1}+f_{2}}{2}} \)
Dla próby z rozkładu normalnego wielkość
\( \chi ^{2}=\underset{i=1}{\overset{N}{\sum }}\frac{(x_{i}-\overline{x})^{2}}{ \sigma ^{2}} \)
podlega rozkładowi \(\chi ^{2}\) o \(f=N-1\) stopniach swobody. Jeśli dwie takie próby zostały pobrane z jednej populacji, to iloraz
\( F=\frac{\left( N_{y}-1\right) \underset{i=1}{\overset{N}{\sum (}}x_{i}- \overline{x})^{2}}{\left( N_{x}-1\right) \underset{i=1}{\overset{N}{\sum }} (y_{i}-\overline{y})^{2}} \)
podlega rozkładowi \(F\) o \(f_{y}\) i \(f_{x}\) stopniach swobody.
Analiza wariancji (ANalysis of VAriance — ANOVA)
\(N\) obserwacji \(\{x_{i}\}_{i=1..N}\):
podzielonych na \(k\) grup wedle jakiegoś kryterium: \(N=n_{1}+n_{2}+...+n_{k}\):
Średnie wewnątrz grup: \( \overline{x}_{i}=\frac{1}{n_{i}}\underset{j=1}{\overset{n_{i}}{\sum }}x_{ij} \)
Średnia globalna \(\overline{x}\):
Odchylenia poszczególnych elementów od średnich grup \(x_{ij} - \overline{x_i}\) oraz odchylenia średnich grup pd średniej globalnej \(\overline{x_i} - \overline{x}\):
Rozkład wariancji
Rozważmy sumę kwadratów odchyleń wszystkich elementów próby od wartości średniej całej próby
\( \underset{i=1}{\overset{k}{\sum }}\underset{j=1}{\overset{n_{i}}{\sum }} (x_{ij}-\overline{x})^{2}=\underset{i=1}{\overset{k}{\sum }}\underset{j=1}{ \overset{n_{i}}{\sum }}(x_{ij}-\overline{x}_{i}+\overline{x}_{i}-\overline{x} )^{2}= \)
\( \underset{i=1}{\overset{k}{\sum }}\underset{j=1}{\overset{n_{i}}{\sum }} (x_{ij}-\overline{x}_{i})^{2}+\underset{i=1}{\overset{k}{\sum }}\underset{j=1 }{\overset{n_{i}}{\sum }}(\overline{x}_{i}-\overline{x})^{2}+2\underset{i=1}{ \overset{k}{\sum }}\underset{j=1}{\overset{n_{i}}{\sum }}(x_{ij}-\overline{x} _{i})(\overline{x}_{i}-\overline{x}) \)
Ponieważ \( \underset{i=1}{\overset{k}{\sum }}\underset{j=1}{\overset{n_{i}}{\sum }} (x_{ij}-\overline{x}_{i})(\overline{x}_{i}-\overline{x})=\underset{i=1}{ \overset{k}{\sum }}(\overline{x}_{i}-\overline{x})\underset{j=1}{\overset{ n_{i}}{\sum }}(x_{ij}-\overline{x}_{i})=0 \),
oraz \( \underset{i=1}{\overset{k}{\sum }}\underset{j=1}{\overset{n_{i}}{\sum }}( \overline{x}_{i}-\overline{x})^{2}=\underset{i=1}{\overset{k}{\sum }}n_{i}( \overline{x}_{i}-\overline{x})^2 \), dostajemy
\( \underset{i=1}{\overset{k}{\sum }}\underset{j=1}{\overset{n_{i}}{\sum }} (x_{ij}-\overline{x})^{2}=\underset{i=1}{\overset{k}{\sum }}\underset{j=1 }{\overset{n_{i}}{\sum }}(x_{ij}-\overline{x}_{i})^{2}+\underset{i=1}{ \overset{k}{\sum }}n_{i}(\overline{x}_{i}-\overline{x} )^{2} \)
inaczej
\(\underset{i=1}{\overset{k}{\sum }}\underset{j=1}{\overset{n_{i}}{\sum }}
(x_{ij}-\overline{x})^{2} = s_{wew}^{2}+s_{pom}^{2}
\)
Jeśli wszystkie pomiary pochodzą z tej samej populacji o wariancji
\( \sigma ^{2}\), to
\( \frac{s^2_{wew}}{\sigma ^{2}}\ i\ \ \frac{s^2_{pom}}{\sigma ^{2}} \)
podlegają rozkładom \(\chi ^{2}\) o odpowiednio \(n-k\) i \(k-1\) stopniach swobody. Iloraz
\( \frac{\left( n-k\right) s^2_{pom}}{\left( k-1\right) s^2_{wew}} \)
podlega rozkładowi \(F\) o \(k-1\) i \(n-k\) stopniach swobody.
Wyrażenia
\(
\frac{1}{n-k}\underset{i=1}{\overset{k}{\sum
}}\underset{j=1}{\overset{n_{i} }{\sum
}}(x_{ij}-\overline{x}_{i})^{2}\)
oraz \(\frac{1}{k-1}\underset{i=1}{
\overset{k}{\sum }}n_{i}(\overline{x}_{i}-\overline{x})^{2}
\), czyli
\(
\frac{s_{wew}^{2}}{n-k}
\) oraz \(\frac{s_{pom}^{2}}{k-1}
\), są nieobciążonymi estymatami wariancji populacji.
Testy par a posteriori
Testowanie a posteriori (inaczej post hoc) -> porównania wielokrotne