Wnioskowanie Statystyczne · kopia z 2026-11-04 · oryginał na wiki

WnioskowanieStatystyczne/Interpretacja współczynnika korelacji

Wnioskowanie_Statystyczne_-_wykład


Interpretacja współczynnika korelacji

Rozważmy wariancję zmiennej \(y\) z poprzedniego rozdziału. Niech \(y_{i}^{p}=a+bx_{i}\)

Wsp kor war.png

\( \underset{i=1}{\overset{N}{\sum }}(y_{i}-\overline{y})^{2}= \underset{i=1}{\overset{N}{\sum }}(y_{i}-y_{i}^{p}+y_{i}^{p}-\overline{y} )^{2}= \) \( \underset{i=1}{\overset{N}{\sum }}(y_{i}-y_{i}^{p})^{2}+\underset{i=1}{ \overset{N}{\sum }}(y_{i}^{p}-\overline{y})^{2}+2\underset{i=1}{\overset{N}{ \sum }}(y_{i}-y_{i}^{p})(y_{i}^{p}-\overline{y}) \)


Całkowitą wariancję zmiennej \(y\) można podzielić na dwa człony: wariancję estymaty \(y_{i}^{p}\) wokół wartości średniej \(\overline{y}\) i wariancję obserwowanych \(y_{i}\) wokół estymaty \(y_{i}^{p}\) (trzeci człon znika):


\( \underset{i=1}{\overset{N}{\sum }}(y_{i}-\overline{y})^{2}= \underset{i=1}{\overset{N}{\sum }}(y_{i}-y_{i}^{p})^{2}+\underset{i=1}{ \overset{N}{\sum }}(y_{i}^{p}-\overline{y})^{2} \)



Współczynnik korelacji liniowej (Pearsona)

Rozważmy stosunek wariancji tłumaczonej przez model do całkowitej wariancji

\( S^2 = \dfrac{\underset{i=1}{\overset{N}{\sum }}(y_{i}^{p}-\overline{y})^{2}} {\underset{i=1}{\overset{N}{\sum }}(y_i-\overline{y})^{2}} \)

podstawiając \(y_i^p = a + b x_i\) dostajemy

\( S^2 = \dfrac{\underset{i=1}{\overset{N}{\sum }}(a + b x_i-\overline{y})^{2}} {\underset{i=1}{\overset{N}{\sum }}(y_i-\overline{y})^{2}} \)


Ponieważ \(\overline{y} = a + b \overline{x}\), czyli \(a=\overline{y}-b\overline{x}\),


\( S^2 = \dfrac{\underset{i=1}{\overset{N}{\sum }}(\overline{y}-b\overline{x} + b x_i-\overline{y})^{2}} {\underset{i=1}{\overset{N}{\sum }}(y_i-\overline{y})^{2}} = \dfrac{\underset{i=1}{\overset{N}{\sum }}b^2(x_i-\overline{x})^2} {\underset{i=1}{\overset{N}{\sum }}(y_i-\overline{y})^{2}} = b^2\dfrac{\underset{i=1}{\overset{N}{\sum }}(x_i-\overline{x})^2} {\underset{i=1}{\overset{N}{\sum }}(y_i-\overline{y})^{2}} \)


Skoro prosta \(y= a + b x\) została dopasowana metodą największej wiarygodności, to \( b=\frac{\underset{i=1}{\overset{N}{\sum }}(x_{i}-\overline{x})(y_{i}- \overline{y})}{\underset{i=1}{\overset{N}{\sum }}(x_{i}-\overline{x})^{2}} \), czyli

\( S^2 = b^2 \,\,\, \dfrac{\underset{i=1}{\overset{N}{\sum }}(x_i-\overline{x})^2} {\underset{i=1}{\overset{N}{\sum }}(y_i-\overline{y})^{2}} = \dfrac {\left(\underset{i=1}{\overset{N}{\sum }}(x_{i}-\overline{x})(y_{i}- \overline{y})\right)^2} {\left(\underset{i=1}{\overset{N}{\sum }}(x_{i}-\overline{x})^{2}\right)^2} \;\;\; \dfrac{\underset{i=1}{\overset{N}{\sum }}(x_i-\overline{x})^2} {\underset{i=1}{\overset{N}{\sum }}(y_i-\overline{y})^{2}} \)

\( S^2 = \dfrac {\left(\underset{i=1}{\overset{N}{\sum }}(x_{i}-\overline{x})(y_{i}- \overline{y})\right)^2} {{\underset{i=1}{\overset{N}{\sum }}(x_{i}-\overline{x})^{2}} \underset{i=1}{\overset{N}{\sum }}(y_i-\overline{y})^{2}} =\rho_{x,y}^2 \), czyli kwadrat współczynnika korelacji.



Przykładowe wartości współczynnika korelacji dla 300 par \((x, y)\) o różnych stopniach współzależności.


Ciekawe przykłady korelacji liniowych dla zależności nieliniowych podaje artykuł z Wikipedii

Istotność statystyczna współczynnika korelacji

...to osobny problem :-)